Lineer (Doğrusal) hareket sistemleri, manuel veya otomatik makinelerde, ister sabit ister değişken hızlarda, hareketleri hassas ve tekrar edilebilir şekilde yapmamıza yarayan sistem ve bu sistemlerde kullanılan komponentlerin tümünü içerir. Firmalar bu sistemleri sınıflandırırken farklı kategoriler, terimler veya kodlamalar belirleyebilir. Bu da zaman zaman biz tasarımcılar için özellikle satın alma proseslerinde doğru ürün seçiminde hata yapmamıza neden olabilir.

Makine.Design web sitemizde, lineer hareket sistemlerini 4 grupta inceleyeceğiz;

  • Lineer kılavuzlar (Linear Guides)
  • Lineer burçlar ve bu burçların üzerinde çalıştığı miller (Linear Bushings and Shafts)
  • Lineer sürücüler/iticiler/vidalı miller (Linear drives / Linear Screw)
  • Lineer Modüller ve Aktuatörler (Linear Moduls & Aktuators)

İleriki yazılarımızda, bu 4 ana başlığı ve alt gruplarını daha detaylı olarak inceleyeceğiz. Fakat bu yazımda genel bir giriş yapmak istiyorum.

1- Lineer kılavuzlar (Linear Guides)

Belirli bir profildeki ray, (yada Kılavuz veya kızak da denebilir) üzerinde hareket eden taşıyıcı grubunun tümüne lineer kılavuz denmektedir. Ray ve taşıyıcı arasındaki ilişki yüksek toleranslı, mümkün olduğunca az sürtünmeye dayanmaktadır. Böylelikle taşımak istediğimiz yük için harcadığımız enerji minimuma indirilir.

Schneeberger Ray ve Araba

Yukarıdaki resimde en yaygın kullanılan lineer kılavuzu görmekteyiz. 1 numara ile gösterilen Araba / Taşıyıcı ( Carriage), 2 numara ise ray / Kılavuz (Guide Rail) olarak ifade edilir. Farklı çalışma koşulları ve sistem ihtiyaçlarına göre çok fazla çeşidi bulunmaktadır. Ayrıca firmalar ürün çeşitleri, toleranslar, taşıdıkları yük, boyut veya önyükleme durumlarına göre de ray ve arabaları sınıflandırmaktadır.

Ray ve taşıyıcı arasındaki kayma (temas mekaniğine) göre lineer kılavuzları 4 grupta inceleyeceğiz.

  • Kayar temaslı lineer kılavuzlar (Sliding contact linear motion bearings)
  • Döner elemanlı lineer kılavuzlar (Rolling element linear motion bearings)
  • Hidrostatik veya aerostatik lineer kılavuzlar (Hydrostatic or aerostatic)
  • Manyetik lineer kılavuzlar (Magnetic linear motion bearings)

2- Lineer burçlar ve miller (Linear Bushings and Shafts)

Mantık olarak lineer kılavuzlar ile aynıdır. Bu tip sistemler ray yerine mil, taşıyıcı araba yerine ise burç elemanı bulunur. Lineer kılavuzlar bir doğru üzerinde sabit hareket ederken (paralel ve dikliklerini korurken) lineer burçlar bulundukları mil üzerinde dönme hareketi yapabilecek esnekliği bize sağlar.

Lineer Burç ve Mil (Rexroth)

3- Lineer sürücüler/iticiler/vidalı miller (Linear drives / Linear Screw)

Dönme hareketini doğrusal harekete çeviren, lineer hareket sistemlerinde, kılavuzun ray üzerindeki hareketini sağlayan makina elemanlarıdır.

Unutmayın! Yazı hakkında yorumunuzu bırakmanız bu yazının geliştirilmesine yardımcı olacaktır!

Mesajınızı yazın!
Lütfen adınızı yazın